Türkiye'de sosyal medya kullanımına yaş sınırı getiren yönetmelik 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan düzenlemeyle 15 yaşını doldurmamış çocuklar sosyal medya hesabı kullanamayacak, 15-18 yaş arasındaki gençler için de çok daha sıkı kurallar uygulanacak.
Ne zaman başlıyor?
- 1 Kasım 2026: Yönetmelik yürürlüğe giriyor. Bu tarihten sonra 15 yaş altındaki kullanıcıların yeni hesap açma talepleri reddedilecek.
- 31 Mart 2027: Mevcut hesaplar için yaş doğrulamasının tamamlanması gereken son tarih. Doğrulanmayan ya da 15 yaş altına ait olduğu anlaşılan hesapların kapatılması öngörülüyor.
Hangi platformları kapsıyor?
Düzenleme, Türkiye'den erişilebilen yerli ve yabancı tüm sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor. Haberlerde adı geçen platformlar arasında Instagram, Facebook, X, TikTok, Snapchat, YouTube, Twitch, Kick, Telegram, Discord, WhatsApp, LinkedIn ve Reddit bulunuyor.
Yaş doğrulaması nasıl yapılacak?
Doğrulama e-Devlet üzerinden yapılacak. Siber Güvenlik Başkanlığı'nın sunduğu hizmetle bir "yaş doğrulama anahtarı" (token) oluşturulacak ve bu anahtar sosyal medya platformuna iletilecek.
Düzenlemenin önemli bir noktası şu: Bu anahtar platforma kullanıcının adını, doğum tarihini ya da kimlik bilgilerini göstermiyor. Sadece kullanıcının 15 yaşından büyük olup olmadığını ve 18 yaşından büyük olup olmadığını bildiriyor.
Platformlar hesap açılışında ve kullanım sırasında yaş doğrulaması yapmakla yükümlü. Şüpheli görülen hesaplar askıya alınabilecek ve yeniden doğrulama istenebilecek.
15-18 yaş arası için neler değişiyor?
15 yaşını doldurmuş ama 18 yaşından küçük kullanıcılar sosyal medyayı kullanmaya devam edebilecek, ancak hesapları varsayılan olarak en yüksek gizlilik ayarlarıyla çalışacak:
- Hesaplar gizli olacak ve herkese açık hâle getirilemeyecek.
- Takipçi ve takip edilen listelerini sadece hesap sahibi görebilecek.
- Mesajlar yalnızca kullanıcının takip ettiği hesaplardan gelebilecek, okundu bilgisi gösterilmeyecek.
- Hesaplar başkalarına "takip önerisi" olarak gösterilmeyecek ve rehberdeki kişilerle eşleştirilmeyecek.
- Canlı yayın yapılamayacak.
- Kişiselleştirilmiş reklam gösterilemeyecek ve profil çıkarılamayacak.
- Bağımlılık yaratacak şekilde tasarlanmış özellikler sunulamayacak.
- Profil fotoğrafı ve paylaşımlar için ekran görüntüsü almayı engelleyen önlemler uygulanacak.
Ebeveynlere ne gibi araçlar sunulacak?
Platformlar ebeveynlere kullanım süresini sınırlama, harcama limiti belirleme, konum paylaşımını yönetme ve ücretli satın almaları onaya bağlama gibi araçlar sunmak zorunda olacak. Yönetmelik, bu araçların çocuğun mahremiyetini orantısız şekilde ihlal etmemesini, gözetimden çok yönlendirme amaçlı olmasını şart koşuyor.
Bu araçların platformlarda nasıl görüneceği henüz netleşmedi. Ancak telefonlarda bugün kullanılabilen ebeveyn denetimleri zaten var. Bunların nasıl kurulacağı ebeveyn denetimi rehberinde adım adım anlatılıyor.
Kurallara uymayan platformlara ne olacak?
Yükümlülüklere uymayan platformlara 5651 sayılı Kanun kapsamında yaptırım uygulanacak. Platformlara önce ihlali düzeltmeleri için süre verilecek. İhlalin ağırlığı ve etkilenen çocuk sayısı da dikkate alınacak.
Yanlışlıkla askıya alınan ya da doğrulamada sorun yaşayan kullanıcılar için platformlar ücretsiz ve Türkçe bir itiraz sistemi kurmak zorunda. İtirazlar tamamen otomatik sistemlerle değil, bir insan tarafından incelenecek.
Henüz net olmayanlar
Yönetmelik yayımlanmış olsa da uygulamaya dair bazı ayrıntılar henüz belli değil. Örneğin platformların doğrulamayı tam olarak nasıl yapacağı, WhatsApp gibi mesajlaşma uygulamalarında kuralların nasıl uygulanacağı ve yaptırımların miktarı netleşmedi. Uygulama başladıkça bu konular da açıklığa kavuşacak.
Yorumlar
Henüz onaylanmış yorum yok.